دریاچه ارومیه در شمال غربی ایران قرار دارد و در میان دو استان آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی بخش شده است. دریاچه ارومیه بزرگترین دریاچه درونْ سرزمینی ایران و دومین دریاچه آب شور دنیا است . آب این دریاچه بسیار شور بوده و عمدتآ از رودخانههای زرینهرود، سیمینهرود، گدار، باراندوز، شهرچای، نازلو و زولا تغذیه میشود.
حوضه آبریز دریاچه ارومیه ۵۱۸۷۶ کیلومتر مربع است که پیرامون ۳٪ مساحت کل کشور ایران را دربر میگیرد.این حوضه با داشتن دشتهایی مانند دشت پیرانشهر سلماس، ارومیه، تبریز، آذرشهر، مراغه، میاندوآب، مهاباد، نقده و اشنویه یکی از کانونهای ارزشمند فعالیت کشاورزی و دامداری در ایران بشمار میرود.
دریاچه ارومیه بزرگترین آبگیر دائمی آسیای غربی است که در غرب پشته (فلات) ایران قرار گرفته. پارک ملی دریاچه ارومیه پس از مرداب انزلی از جالبترین و نغزترین زیستگاههای طبیعی جانوران در ایران بشمار میرود. این دریاچه در حال حاضر ۲۷ گونه پستاندار ،۲۱۲ گونه پرنده ،۴۱ گونه خزنده ،۷ گونه دوزیست و ۲۶ گونه ماهی حیات وحش کویر این دریچه را تشکیل داده است.
دریاچه ارومیه دارای ۱۰۲ جزیره است که همه آنها از سوی سازمان یونسکو به عنوان اندوخته طبیعی جهان به ثبت رسیده است. جزیره اِشک زیستگاه پرندگان زیبای کوچگر از جمله مرغ آتش و تنجه و نیز گوزن زرد ایرانی است. گِل کرانه دریاچه خاصیت درمان برای دردهای بندگاهی (مَفصلی) و بیماریهای زنان را دارد. برای گشت و گذار در دریاچه و جزیرههای آن میتوان از دو کشتی سهند و نوح یا قایقهای گوناگون در بندر گلمانخانه بهره گرفت.
اما متاسفانه ، احداث سدهای فراوان و بدون مدیریت بر رودهایی که به دریاچه سر ریز می شدند،احداث پل میان دو طرف دریاچه ، حفر چاه های فراوان و ... این دریاچه را تا مرز خشک شدن پیش برد و مردم شاهد تبدیل دریاچه ارومیه به کویر ارومیه بودند. این حادثه عواقب زیانباری از جمله طوفان های نمک و در پی آن غیر قابل کشت شدن زمین های اطراف دریاچه،عدم تعدیل آب و هوای منطقه و خشک شدن این اثر ملی را در پی داشت.
(شکل زیر، روند خشک شدن دریاچه ارومیه)
اما خوشبختانه در دو سه سال اخیر،مدیریت سدهای دور و بر دریاچه و رها سازی آب برخی از آن ها،مدیریت و کنترل چاه های اطراف دریاچه و فرهنگ سازی بین کشاورزان محلی و... موجب شده این دریاچه در روند احیا قرار گیرد و طبق برخی وعده ها تا سال 1402 احیای تقریبا کامل شود.
(شکل زیر،روند احیای بخشی از دریاچه از 4/7/93 تا 2/8/93)

شاید اگر مدیریت دریاچه از ابتدا درست بود،اکنون نیاز به صرف هزینه برای احیای دوباره نبود ولی به هر حال،هر کدام ازما می توانیم با آگاهی کامل،از نابودی منابع طبیعی کشور جلوگیری کنیم.
(تصویر زیر،نقشه ی سال 2017 گوگل از دریاچه ارومیه،دریاچه وان ترکیه و دریای خزر،5/3/96)

|
امتیاز مطلب : 127
|
تعداد امتیازدهندگان : 26
|
مجموع امتیاز : 26